Vasalis, gedicht bewerkt tot proza, door Cecle Koops

 De leden van de Schrijverskring verzinnen regelmatig een opdracht om de schrijfspieren te oefenen. Zo stelden we onszelf tot doel een gedicht naar keuze te nemen en dat te vertalen naar een prozatekst. Cecile koops koos voor een gedicht van Vasalis, hieronder volgt het gedicht en haar uitwerking.

Tijd

Ik droomde, dat ik langzaam leefde .... 
langzamer dan de oudste steen. 
Het was verschrikkelijk: om mij heen 
schoot alles op, schokte of beefde, 
wat stil lijkt. 'k Zag de drang waarmee 
de bomen zich uit de aarde wrongen 
terwijl ze hees en hortend zongen; 
terwijl de jaargetijden vlogen 
verkleurende als regenbogen ... 
Ik zag de tremor van de zee, 
zijn zwellen en weer haastig slinken, 
zoals een grote keel kan drinken. 
En dag en nacht van korte duur 
vlammen en doven: flakkrend vuur. 
- De wanhoop en welsprekendheid 
in de gebaren van de dingen, 
die anders star zijn, en hun dringen, 
hun ademloze, wrede strijd ... 
Hoe kón ik dat niet eerder weten, 
niet beter zien in vroeger tijd? 
Hoe moet ik het weer ooit vergeten?

-------------------------------------
uit: 'Parken en woestijnen', 1940.

Schrijver: M. Vasalis

 Tijd

 Ik doe een dutje, zodra ik opkijk lijkt de wereld anders. Uit mijn tuin klinken onheilspellende geluiden. Een blik door het venster stelt niet gerust. Ik open de terrasdeuren. Met krakend geweld schiet de kastanjeboom voor mijn ogen omhoog, het gras groeit een meter de lucht in en nog is het einde niet bereikt. Met mijn eigen lichaam lijkt op het eerste oog niets aan de hand te zijn. Maar in het bescheiden lapje grond achter mijn huis des te meer. Hoewel de natuur altijd een grote liefde van mij is, kijk ik nu met een aan horror grenzende fascinatie naar buiten. De lucht kleurt binnen een minuut beurtelings blauw en gitzwart en het weer gaat van verschroeiende zonneschijn naar dikke winterse buien. Wat is er in godsnaam met het kalme ritme van de seizoenen aan de hand?

Een buurvrouw die probeert de was op te hangen, jammert over de schutting. ‘Dit is het einde van de wereld.’

Ik weet niet wat te antwoorden. In paniek vliegen vluchten kwetterende vogels over. Mijn tuin lijkt inmiddels meer op een moeras. Een dikke smurrie van slib en drek vult de eens zo lieflijke paden langs de beplanting die inmiddels epische proporties heeft aangenomen. Ofschoon de metershoge felblauwe ridderspoor prachtig is om te zien, boezemt het ontzagwekkende ding ook angst in. Ik zie hoe jarenlang tuinieren en snoeien in één klap om zeep geholpen wordt en kan mijn ogen niet van het schouwspel afwenden. Allerlei wilde scenario’s vliegen door mijn hoofd, maar een bevredigende verklaring voor deze chaos valt niet te geven. De planten die omhoog schieten maken meer lawaai dan het ontploffen van het zwaarste vuurwerk. Een muur van water uit het nabijgelegen Gooimeer legt alle schuttingen plat en overspoelt de landelijke tuinen. De zee als achtertuin buldert. In paniek sluit ik de tuindeuren, maar het water golft er al onderdoor en zet mijn benedenverdieping in een oogwenk onder water. Ik snel de trap op terwijl door mijn hoofd spoelt dat de noodradio beneden ligt, net als de flessen water en mijn noodrantsoen. Blijft het boven droog of moet ik door naar zolder? Ik werp een blik naar buiten, in het water beneden drijven de lichamen van katten en honden die niet tegen het geweld van het water op konden. Hoe kan ik dit beeld ooit weer van mijn netvlies krijgen?

Overmand door moeheid sluit ik even mijn ogen…

 

 

Over schrijven

Schrijven, en dan bedoel ik niet een paar gekrabbelde regels op de sociale kanalen, nee echt schrijven aan een verhaal, boek of gedicht is het allerleukste wat er is. Schrijven begint in je hoofd. In gedachten heb je goeddeels je boek al geschreven. Dan pas en niet eerder moet je je achter je laptop zetten. Wanneer je niet op zijn minst weet waar je boek over gaat, welke hoofdpersonen erin rondlopen en hoe het verhaal ongeveer zal eindigen, vergeet het dan maar. Staren naar een wit vel papier of een leeg scherm levert in dat geval louter frustratie op. Vaak denken mensen dan dat ze een writer’s block hebben, terwijl het alleen je interne criticus is die hard schreeuwt dat je geen talent hebt. Draai hem direct de nek om. Je kunt het!

Maar hoe begin je dan? Veel mensen hebben weleens een briljant idee voor een prachtig verhaal maar schrijven toch geen boek.

Voor mij is het starten bij het begin, met zinnen. Leer hoe je mooie zinnen schrijft, lees veel en verzamel zinnen die jij mooi vindt. Kun jij zeggen waarom de ene zin je wel treft en de andere niet? Alles staat of valt bij taal in mijn optiek.

Het helpt als je – zoals ik – opgegroeid bent in een familie met een voorliefde voor boeken en met uitpuilende boekenkasten. Maar zelfs als dat niet het geval is, kun je altijd starten met lezen. Er valt veel te leren van goede schrijvers (en van de slechte hoe het niet moet). 

Begin stap voor stap. Het helpt ook om enkele schrijfcursussen te volgen waarbij je in ieder geval iets leert over de opbouw van een boek. Hoewel ik de eerste ben die zegt dat regels, zodra je ze kent, ook genegeerd of aangepast mogen worden. Een verhaal kan er spannender door worden.

Maak je ambities niet te groot. Zeker in het begin kan het verleidelijk zijn te denken dat jij de volgende kanshebber bent voor een grote literaire prijs. Nee, schrijf vooral vanwege de opwinding over het vinden van mooie plots en geweldige zinnen die in je verhaal belanden. Denk nooit aan mensen die wellicht ooit jouw werk gaan lezen. Schrijf voor de pret die je met schrijven kunt hebben. Maragaret Atwood zei eens: ‘Schrijven is als skiën. Zodra je halverwege denkt hoe doe ik het, val je voorover en stopt alles.’

Merk je dat het verhaal soms een andere richting uitgaat dan je tevoren bedacht? Allemaal prima, zolang je de hoofdplot en het einde dat je al in je hoofd had zitten niet uit het oog verliest.

Overigens moet je ook bij fictie veel feiten checken, onderschat lezers nooit. Alles moet kloppen. Zo moest ik bijvoorbeeld voor mijn eerste roman uitzoeken wanneer verse vijgen in Italië rijp zijn. De vijgenboom speelt een cruciale rol in het boek. Het seizoen moest wel kloppend zijn bij het verhaal.

Het gezegde ‘oefening baart kunst’ is ook op schrijvers van toepassing. Schrijf elke dag een stukje. Heb je plezier bij wat je doet, dan heeft de lezer dat meestal ook.

Een goede tip die ik ooit kreeg, zal ik je niet onthouden. Check de eerste veertien pagina’s van je boek extra goed, dat zijn de pagina’s die de verkopende boekhandelaar online toont als inkijkje in jouw schrijfkeuken. (Bij die veertien zit ook je omslag, titelpagina, colofon en eventuele opdrachtpagina of voorwoord).

Tenslotte, stop met klagen en schrijf eindelijk dat boek!

 

 

© Cecile Koops

16-09-2025

Verhalenbundel SKGV

Eind november is het een feit:
De Schrijverskring Gooi & Vecht publiceert in eigen beheer haar bundel Mozaïek.

De diverse leden van de Schrijverskring schreven een aantal korte verhalen, een enkeling maakte hier zelf tekeningen of foto's bij. Alle verhalen werden door verschillende leden onderling geredigeerd. Ondertussen werd het omslag ontworpen en gemaakt, en daarna werd de layout van het boek gedaan. Het resultaat is deze fijne bundel van maar liefst 170 pagina's.